Tomasz Rutkowski

    Tomasz Rutkowski

    Zapytaj eksperta

    27.05.2026

    Brak PCC przy przekształceniu spółki osobowej w inną spółkę osobową bez nowych wkładów

    Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj komandytowa.pl

    Podatek od czynności cywilnoprawnych przy przekształceniu spółki osobowej w inną spółkę osobową budzi wiele wątpliwości. Z opinii Rzecznika Generalnego TSUE z dnia 23 kwietnia 2026 r. wynika, że jeżeli wspólnicy nie wnoszą nowych wkładów, takie przekształcenie nie powinno podlegać PCC.

     

    PCC przy przekształceniu spółki osobowej

     

    Przekształcenie spółki może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Problem pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy jedna spółka osobowa jest przekształcana w inną spółkę osobową, np. spółka komandytowa w spółkę jawną.

     

    Do tej pory organy podatkowe często uznawały, że PCC może być należny nawet wtedy, gdy wspólnicy nie wnoszą żadnych nowych wkładów. Fiskus przyjmował, że trzeba porównać majątek spółki z momentu jej utworzenia z majątkiem spółki na dzień przekształcenia.

     

    Jeżeli wartość majątku wzrosła, np. dzięki zyskom wypracowanym w toku działalności, organy traktowały tę nadwyżkę jak podstawę do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W praktyce prowadziło to do sytuacji, w której spółka płaciła PCC nie od nowych wkładów wspólników, ale od majątku wypracowanego przez samą spółkę.

     

    Takie podejście było niekorzystne dla podatników. Oznaczało bowiem, że podatek od czynności cywilnoprawnych mógł pojawić się mimo tego, że przy przekształceniu nie dochodziło do realnego wniesienia majątku do spółki.

     

    Więcej o podatkowych skutkach przekształcenia spółki pisaliśmy w artykule O czym pamiętać przy przekształcaniu spółki?.

     

    Kiedy przekształcenie spółki podlega PCC

     

    Zgodnie z polską ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych opodatkowaniu mogą podlegać m.in. umowy spółki i zmiany takich umów. Przekształcenie spółki może być traktowane jak zmiana umowy spółki, jeżeli jego skutkiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej.

     

    W praktyce spór dotyczy tego, co należy rozumieć przez zwiększenie majątku spółki. Organy podatkowe uznawały, że przy przekształceniu trzeba brać pod uwagę cały majątek spółki przekształcanej. W ich ocenie wartość majątku wypracowanego w czasie działalności również może wpływać na wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych.

     

    Podatnicy wskazywali natomiast, że samo przekształcenie nie oznacza jeszcze wniesienia nowych wkładów. Jeżeli wspólnicy nie dopłacają do spółki żadnych środków, nie przekazują nowych składników majątku i nie zmieniają wartości swoich wkładów, trudno mówić o czynności, która powinna podlegać PCC.

     

    To właśnie ten problem stał się przedmiotem sprawy C-197/25 przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

     

    Sprawa C-197/25 przed TSUE

     

    Sprawa C-197/25 dotyczyła przekształcenia spółki komandytowej w spółkę jawną. Była to więc sytuacja, w której jedna spółka osobowa została przekształcona w inną spółkę osobową.

     

    W ramach przekształcenia:

    • nie zmienił się skład wspólników,
    • nie zmieniły się udziały wspólników w zyskach,
    • wspólnicy nie wnieśli nowych wkładów,
    • majątek spółki po przekształceniu odpowiadał majątkowi spółki przed przekształceniem.

     

    Mimo tego organ podatkowy uznał, że przekształcenie podlega PCC. Opodatkowana miała być różnica pomiędzy wartością majątku spółki na dzień przekształcenia a wartością wkładów, które były już wcześniej opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

     

    Innymi słowy, fiskus chciał pobrać PCC od majątku, który spółka wypracowała w czasie prowadzenia działalności. Nie chodziło więc o nowe wkłady wspólników, ale o wzrost wartości majątku spółki.

     

    Spór trafił do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie do TSUE. NSA zapytał, czy Polska może swobodnie opodatkować takie przekształcenie podatkiem kapitałowym, jeżeli chodzi o spółki osobowe prowadzące działalność nastawioną na zysk.

     

    Opinia Rzecznika Generalnego TSUE a podatek od czynności cywilnoprawnych

     

    Rzecznik Generalny TSUE uznał, że trzeba odróżnić dwie sytuacje.

     

    Pierwsza sytuacja to wniesienie rzeczywistego wkładu do spółki. Taki wkład może podlegać opodatkowaniu PCC, jeżeli spełnione są warunki wynikające z przepisów o podatku od czynności cywilnoprawnych.

     

    Druga sytuacja to samo przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową bez wnoszenia nowych wkładów. Zdaniem Rzecznika Generalnego taka operacja nie powinna być traktowana jak wniesienie wkładu kapitałowego.

     

    To rozróżnienie jest kluczowe. Jeżeli wspólnicy nie wnoszą do spółki żadnego nowego majątku, to trudno mówić o opodatkowaniu wkładów. Sam fakt, że spółka przez lata prowadziła działalność i wypracowała zysk, nie oznacza jeszcze, że przy przekształceniu wspólnicy wnoszą nowy wkład.

     

    Właśnie dlatego z opinii Rzecznika Generalnego wynika korzystny dla podatników wniosek: przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową bez nowych wkładów nie powinno podlegać PCC.

     

    Wzrost majątku spółki to nie zawsze nowy wkład

     

    Najważniejszy praktyczny wniosek dotyczy majątku wypracowanego przez spółkę przed przekształceniem.

     

    Jeżeli spółka komandytowa prowadziła działalność przez kilka lat, to jej majątek mógł wzrosnąć. Spółka mogła wypracować zyski, kupić składniki majątku albo zgromadzić środki pieniężne. Nie oznacza to jednak automatycznie, że przy przekształceniu w spółkę jawną wspólnicy wnoszą nowe wkłady.

     

    Majątek pozostaje majątkiem tej samej spółki, która zmienia tylko formę prawną. Nie powstaje nowy podmiot. Nie dochodzi też do realnego zasilenia spółki przez wspólników.

     

    Dlatego w świetle opinii Rzecznika Generalnego samo zwiększenie majątku spółki w czasie jej działalności nie powinno być traktowane jak wkład kapitałowy. Jeżeli nie ma wkładu, nie powinno być też PCC od tego przyrostu.

     

    Przykład: spółka komandytowa została utworzona z wkładami o wartości 100 000 zł. Po kilku latach działalności jej majątek wzrósł do 500 000 zł. Wspólnicy przekształcają ją w spółkę jawną i nie wnoszą żadnych nowych wkładów. Z opinii Rzecznika Generalnego wynika, że sam wzrost wartości majątku spółki nie powinien powodować obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

     

    Spółka osobowa i PCC – dlaczego opinia jest ważna

     

    Opinia Rzecznika Generalnego TSUE jest szczególnie ważna dla spółek komandytowych, które po objęciu ich CIT rozważały albo nadal rozważają przekształcenie w spółkę jawną.

     

    Przy takim przekształceniu często pojawiały się wątpliwości, czy trzeba zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych od majątku zgromadzonego przez spółkę komandytową. Dotychczasowe podejście organów podatkowych i części sądów było dla podatników niekorzystne. Zakładało, że podstawą opodatkowania może być cały majątek spółki przekształconej, z pomniejszeniem o tę część, która była już wcześniej opodatkowana.

     

    Opinia Rzecznika Generalnego daje argument za innym podejściem. Jeżeli przy przekształceniu nie dochodzi do wniesienia nowych wkładów, to nie powinno się opodatkowywać samego wzrostu wartości majątku spółki.

     

    To ważne nie tylko dla spółek komandytowych i jawnych. Podobne argumenty mogą mieć znaczenie także wtedy, gdy inna spółka osobowa jest przekształcana w kolejną spółkę osobową, a w ramach przekształcenia nie dochodzi do zmiany wartości wkładów.

     

    brak PCC przy przekształceniu

     

    Czy opinia Rzecznika Generalnego oznacza koniec sporów o PCC?

     

    Jeszcze nie. Opinia Rzecznika Generalnego nie jest wyrokiem TSUE. Trybunał może się z nią zgodzić, ale może też wydać rozstrzygnięcie o innej treści.

     

    W praktyce opinie rzeczników generalnych często pokazują jednak kierunek, w którym może pójść Trybunał. Dlatego sprawa C-197/25 jest bardzo ważna dla podatników, którzy zapłacili PCC przy przekształceniu spółki osobowej albo dopiero planują takie przekształcenie.

     

    Jeżeli TSUE podzieli stanowisko Rzecznika Generalnego, podatnicy zyskają mocny argument za tym, że przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną bez wniesienia nowych wkładów nie powinno być opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

     

    Może to mieć znaczenie nie tylko przy planowanych przekształceniach, ale także przy analizie podatku już zapłaconego. W konkretnych przypadkach warto będzie sprawdzić, czy możliwe jest wystąpienie o stwierdzenie i zwrot nadpłaty.

     

    Kiedy przekształcenie nadal może podlegać PCC?

     

    Korzystna opinia Rzecznika Generalnego nie oznacza, że każde przekształcenie spółki osobowej będzie neutralne na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych.

     

    PCC może pojawić się zwłaszcza wtedy, gdy w ramach przekształcenia dochodzi do realnego podwyższenia wartości wkładów albo zmiany struktury majątkowej spółki.

     

    Dlatego przed przekształceniem warto sprawdzić, czy:

    • wspólnicy wnoszą nowe wkłady,
    • zmienia się wartość wkładów określona w umowie spółki,
    • dochodzi do zmiany składu wspólników,
    • majątek spółki po przekształceniu wynika wyłącznie z majątku spółki przekształcanej,
    • wcześniejsze wkłady były już opodatkowane PCC.

     

    Dopiero taka analiza pozwala ocenić, czy w konkretnej sytuacji można powołać się na argumenty wynikające z opinii Rzecznika Generalnego TSUE.

     

    Co zrobić przed przekształceniem spółki osobowej

     

    Jeżeli planujesz przekształcenie spółki komandytowej w spółkę jawną albo inne przekształcenie spółki osobowej w spółkę osobową, warto przeanalizować skutki PCC jeszcze przed rozpoczęciem procesu.

     

    Szczególne znaczenie ma treść planu przekształcenia i umowy spółki po przekształceniu. Dokumenty powinny jasno pokazywać, czy wspólnicy wnoszą nowe wkłady, czy dochodzi wyłącznie do zmiany formy prawnej tej samej spółki.

     

    Warto też sprawdzić, czy spółka płaciła już PCC od wkładów w przeszłości. Może to mieć znaczenie, jeśli w danej sprawie organ podatkowy będzie próbował ustalić podstawę opodatkowania.

     

    Jeżeli natomiast spółka zapłaciła już podatek od czynności cywilnoprawnych przy przekształceniu bez nowych wkładów, warto monitorować rozstrzygnięcie TSUE. Korzystny wyrok może otworzyć drogę do dochodzenia zwrotu podatku.

     

    wkłady do spółki osobowej

     

    Podsumowanie

     

    Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-197/25 może mieć duże znaczenie dla przekształceń spółek osobowych. Wynika z niej, że brak PCC przy przekształceniu spółki osobowej jest możliwy, jeżeli wspólnicy nie wnoszą nowych wkładów.

     

    Najważniejsze jest rozróżnienie między rzeczywistym wkładem wspólnika a majątkiem wypracowanym przez spółkę w toku działalności. Zysk zatrzymany w spółce nie powinien być automatycznie traktowany jak nowy wkład tylko dlatego, że spółka zmienia formę prawną.

     

    Na ostateczne stanowisko trzeba poczekać do wyroku TSUE. Już teraz opinia Rzecznika Generalnego daje jednak podatnikom ważny argument w sporach o podatek od czynności cywilnoprawnych przy przekształceniu spółki osobowej w inną spółkę osobową.

     

    Opinia Rzecznika Generalnego TSUE z 23 kwietnia 2026 r., sprawa C-197/25, A. sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze.



    Zuzanna Żytlińska

    Wspiera zespół w zakresie bieżącej korporacyjnej obsługi spółek. Do głównych zadań należy przygotowywanie dokumentacji oraz wsparcie procesów związanych z tworzeniem, przekształceniami i bieżącym funkcjonowaniem podmiotów gospodarczych.

     

    Paweł Krzemiński

     

    Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj komandytowa.pl

    Potrzebujesz pomocy w Twojej sprawie?
    Skontaktuj się z nami:

    Kancelaria Prawna PragmatIQ

    kancelaria@komandytowa.pl

    Masz pytania?

    Skontaktuj się z ekspertem!

    Wojciech Kaptur

    Radca prawny,

    Doradca podatkowy

    w.kaptur@komandytowa.pl

    Napisz mail


    Newsletter

    • Otrzymasz bezpłatne opracowanie najczęstszych błędów przy zakładaniu spółki komandytowej.
    • Bez spamu.
    • Konkretnie - raz w miesiącu.
    Tagi